Нашето највредно и најзначајно културно богатство –фреските во македонските средновековни цркви и манастири е сериозно загразено и му прети опасност од исчезнување.

Веќе дваесет години во Република Македонија не е реализиран ниту еден успешен конзерваторски проект во нашите средновековни цркви. Конзервацијата на фреските во црквата Свети Горѓи во Старо Нагоричане од 14 век со цементен малтер наместо да го стабилизира фрескоживописот дополнително го уништува и фреските во куполите се веќе сосема избледени.

За конзервација на црквата Успение Богородичино во Трескавец со исклучителни фрески од 14 и 15 век Светскиот Фонд за Заштита на спомениците оп Њујорк додели грант од 120 000 долари . Инвестираше и државата – но од тоа бериќет не виде црквата и фреските до денешен ден не се конзервирани.

Ситуацијата е алармантна и во црквата од 17 век во Сливница во Преспа исто така поради лоша кознервација.

Дали нашите институции – национални конзерваторски центри (а ги има вкупно шест) ќе знаат и умеат да ги спасат фреските од Света Богородица Перивлепта во Охрид ? Дали скапите електромагнетни истражувања на теренот околу црквата кои сега ги изведува Управата за заштита на културно наследство со помош на приватна фирма од Хрватска е правото решение за да се спаси црквата ?

Во проектите за реализиција на Националната програма на Министерството за култура за 2011 година , а во рамките на годишната програма на Здружението на граѓани за презентација, валоризација и едукација на културното наследство “Македонидa ” за 2010-2011 година прифатено е да се резлизира “Увид во, и состојбата на архитектурата и фреско-живописот на средновеквновите цркви во Македонија“. Во контекст на овој прокет од 15-19 септември Македонија работно ќе ја посетата експертите-конзерватори на културни споменици:

1. Профессор Џоната Ризи (GIONATA RIZZI), Милано, Италија, архитект-конзерватор којшто е член на бордот на Пол Гети Инсититутот од Лос Анѓелес, предава на програмата за заштита на споменици на културата во Универзитертот Пенсилванија во Филаделфија. Во својата кариера тој работел на конзервација и реконструкција на Тианаку во Боливија , Херкуланум во Помпеја (проект којшто се уште трае), црквата Ерероук (Ерменија), Копан Пирамидите од Маја периодот во Мексико, средновековни палати во Монца и Модена и многу други проекти …

2. Фреско конзреваторот Вернер Шмид (Werner Schmit), специјалист за фреско-козервација од Германија, кој живее 30 години во Рим. Тој е назначен ескперт на ,Меѓународниот центар за заштита на културното наследство на УНЕСКО – ИКРОМ, со седиште во Рим. Работел на многу значајни проекти за заштита на фрески на повеќе цркви во Италија , во Херкуланум , потоа на мозаици во Кипар, на мозаици на колекцијата на музјеот на Пол Гети во Лос Анѓелес. Одговорен е за тренинзите за фреско живопис од 1999 година и предавач на истите при ИКРОМ, а предава и на други семинари…

оштетувања на северниот ѕид од Св. Богородица Перивлепта
состојба – јуни 2010

Ескпертите ќе ги придружува председателот на Македонида д-р Панче Велков како ескперта со меѓународна кариера, д-р на науки од градежништво и менаџер на проекти за конзервација и заштита, валоризација и презентација на културното наследство. Д-р Велков работел на кознервација на црквата во Радожда и во манастирот во Сливница во Македонија, на згради од 19 век во Франција, Ница и заштита на традиционаланата архитектура на Мартиник.

Експертите ќе бидат тука на 16, 17 и 18 септември и ќе направиме увид во Црквата Свети Богородица Перивлепта во Охрид, Свети Ѓорѓи во Старо Нагоричане и Марков Манстир , за да се видат од аспект на заштитата црквите коишто моментално имаат различни проблеми.

Се надеваме дека валоризацијата и анализите од работната посета на овие експерти од ИКРОМ при УНЕСКО ќе помогнат во понатамошните” заложби”при заштитата и конзервацијата, која ја има започнато Управата за заштита на културно наследство во склоп на нивните веќе предвидени проекти. Позади овие проекти стоиме ние како граѓанска подршка со сето нашето досегашно искуство. Апелираме да се работи транспарентно со вистинска експертиза за правилни фезабилити студи, со кои според сите кртериуми треба да се заштити непроценливото византиско наследство во Република Македонија.

Решавањето на проблемот со досегашните оштетувања посебно во црквите Св. Богордица Перивлепта, Св. Ѓорѓи во Старо Нагоричане, и Успение Богородичино во манастирот Трескавец е цивилизациски проблем со којшто се конфронтирани луѓето кои работат во поелто на заштитата на културното наследство во Македонија, но и во целиот свет, бидејќи токму овие фрески се сметаат како зачеток на раната ренесанса во Медитеранот.

Секој неправилен и непромислен чекор при превземањето на заштитата, одржувањето и презентирањето на ова непроценливо наследство, содава ризик за неговото опстојување и можност за исчезнување, што е криминален акт во национални и меѓународни рамки.

Така на пр:

- не смее да се дозволи да се уништува фрескоживописот во цркавта Св. Богородица Перивлепта, во која ништо не е превземено и покрај одобрениот грант за конзервација на фреските од страна на Амбасадорскиот фонд при Американската амбасада во Скопје. Во центарот на Охрид влагата галопирачки последната година ги расолува фреските на северниот зид во наосот и олтарот, а никој од надлежните државни органи, ниту од академската фела не најде за сходно тоа да го каже во јавноста?

- дали се направи конзервација на фреските во црквата Успение на Богородица во манастирот Трескавец со добиениот гранд од “World monumend found “ ?

- дали се направи конзервација на фреските во цркавата св. Ѓорѓи во Старо Нагоричино и покрај изработените ревалоризации, експертизи и фезабилити студии од страна на експертите од Советот на Европа?

Ова е само е дел од она што навистина се случува со уметничкото и културно наследство што го има Република Македонија и со кое единствено можеме да се прикажеме и да побараме влез во Европските и светските културни институции.

Нашата органиација “Македонида” нема да толерира ваков несоодветен однос и третман кон нашето највредно културно и уметничко наследство. Ги превземаме сите неопходни чекори да се информира и извести европската и светската културна научна јавност, институциите и организации за состојбата на нашиот фрескоживопис. Во тој прилог е и еден од нашите тековни проекти кој најсовесно и транспарентно го спроведуваме. При тоа јавно бараме подршка од државните институции и научната јавност во Република Македонија.

“Македонида” во граѓански секотор професионално работи во доменот на културното наследство од 1999 година. Досега има остварено многу успешни соработки како со националните институции од културата во Македонија, така и со странски оганизации (на пр. Совет на Европа), странски фондации и национални културни институции од европските земји (Франција и Италија). Туак се вбројува и соработка со универзитети, институти и поедини експерти.

Претседател на “Македонида”
Д-р. Панче Велков

Во издание на „Македонида“, фондација за промоција, валоризација и педагогија на културното наследство, деновиве излезе од печат англиската верзија на книгата „Скопје – седум споменици на културата и архитектурата“

Според издавачот Панче Велков, оваа публикација им е наменета пред сé на туристите што доаѓаат во Македонија, и тоа на оние поупатените што имаат интерес за религијата, верските храмови и за византиска уметност.

- Книгата е наменета за поширока публика, богато е илустрирана и не е премногу академска – вели Велков.

Книгата е богато илустрирана и во неа се најзначајните споменици на културата од скопскиот регион („Свети Пантелејмон“ – Нерези, црквата „Св. Никита“ – Бањани, „Свети Андреа“ – Матка, Марковиот манастир, Мустафапашината џамија, „Куршумли-ан“, „Свети Спас“).

Издавачот нагласува дека е потребно да постојат вакви публикации и за останатите споменици во Македонија заради подобра информираност на туристите.

Рецензент и промотор на книгата е професорот Ролф Ахилес, византолог, кој предава на Арт-институтот во Чикаго и активно се занимава со проблемот на заштитата на културното наследство.

Превземено од Нова Македонија

Мирјам Макдиси е ликовен автор со завршена Академија за убави уметности во Бејрут, постдипломски студии, How to make the cultural heritage business prosper, reconciling financial interests and protection of historical sites и Master in Business Administration (MBA, Global Management) École Supérieure Libre des Sciences Commerciales Appliquées. ESLSCA – Paris. Интердисциплинарната едукација, вродениот талент кој го поседува кон ликовната уметност и фактот што живеела на повеќе различни места (Либан, Канада , франција)ја прават Мирјам Макдиси комлетен уметнички автор и граѓанин на светот.

На прв поглед во сите слики од циклусот “Pietas in fabula” се забележува исклучителеиот талент за форма,цртеж и боја. Циклусот го сочинуваат актови и портрети, имагинарни или реални сами по себе, поставени во различни ситуации и со индивидуални експресии. Повеѓето актови се симетрички правилно поставени во просторот врз кој тие и доминираат.Изразената доминација на актот врз просторот ја надополнува реалистичкиот стил на формата со потенцираната кубистична франгматерност наспроти смирената, унифицирана и енформелна позадина. Статичноста на актовите во сликите, од кои повеќето се женски актови кои лежат и седат, потсетува на класичната претстава на женскиот акт низ историските уметнички стилови од антиката до импресионизмот, како што може и ова влијание да се почуствува и кај актовите на Модилјани, Пикасо и Лусиан Фроид,. Но, кај Мирајам Макдиси катовите се ослободени од било каква модернистичка суптилност, еротичност или пак физичка- старосна деградација.

Портретите на ликовите во “Пиетите на Мирјам”изгледаат како одраз во огледало. Соочувањето со потенцираните делови на лицето и очите од портретот го доживуваме како соочување со сопствениот израз на нашата посветеноста кон љубовта и должната почит кон блиските . Едно од основните вредности кои постојат кај секој човек без разлика на раса, народ, култура, образование, општество .

Топлиот и длабок колорит во сите слики потсетува на сонцето од ориентот на заоѓање. Оригиналниот интензитет на боите за кој човек би рекол дека може да се најдат само во Сахара го иконизираат актот како и поретретот и создаваат смирена раскошна композиција која и содржински ја надополнува “Пиетата”.

Овие претстави наречени “Пиети во приказна” всушност се нарации секоја за себе за различна ситуција но секоја е израз на чуство на благост , човекољубие и милост, нарации коишто ја раскажуваат приказната за животот на човекот, приакзната на Мирјам Макдиси и приказната за најзиниот народ .

Куратор
Гордана Несторовска Велков

=============

Pietas in fabula

Myriam Makdissi est artiste peintre. Diplômée de l’Académie des Beaux-arts à Beyrouth, elle a également obtenu un Master « business administration » (MBA) à l’ESLSCA à Paris au cours duquel elle a élaboré un travail de recherche et de terrain dans le domaine de la préservation du patrimoine et de l’héritage culturel. Pendant plus de dix années, elle a fréquenté l’atelier du peintre Christian Zeimert à Paris.

Sa formation interdisciplinaire, son talent inné pour les beaux arts et son vécu dans différents pays (Liban, Canada et Paris depuis 1993) font de Myriam Makdissi une artiste à part entière et une citoyenne du monde.
Dans tous les tableaux du cycle « Pietas », on perçoit d’emblée le talent exceptionnel de Myriam Makdissi, tant au niveau de la forme, qu’au niveau du dessin et des couleurs. Une quinzaine de tableaux dévoilent des nus et des portraits, réels ou imaginaires, figurant des situations différentes et dotés d’expressions singulières.

La plupart des nus sont posés avec une symétrie dans l’espace sur lequel ils dominent. Cette domination sur l’espace est complétée par le style réaliste de la forme, contrebalancé par des détails cubistes qui se détachent sur des fonds uniformes, calmes et informels. Le statisme des personnages, dont la plupart sont des figures féminines allongées ou assises, rappelle la représentation classique du féminin dans l’histoire, de l’antiquité à l’impressionisme. On note bien cette influence dans les actes de Modigliani, Picasso, et même Lucian Freud. Mais chez Myriam Makdissi les nus sont libérés de toute subtilité de modernisme, d’érotisme, de la dégradation physique liée à l’âge, dans la forme aussi bien que dans le contenu.
Les portraits dans les « Pietas » de Myriam Makdissi ressemblent à des images qui se reflètent dans un grand miroir. Les parties les plus accentuées du visage et notamment les yeux, nous obligent à nous confronter et à nous interroger sur notre propre piété. Cela est une des valeurs fondamentales pour chaque peuple, chaque culture et société, finalement une des valeurs fondamentales de toute l’humanité.

Les couleurs chaudes et intenses dans la peinture de Myriam Makdissi font penser au soleil couchant de l’Orient. L’intensité originale des couleurs, iconise en quelque sorte les personnages, rend la composition dans la peinture calme et somptueuse et complète le contenu des « Pietas ».
Chacune des « Pietas in fabula » de Myriam Makdissi raconte sa propre histoire. Mais, toutes ces scènes expriment le même sentiment de douceur, de grâce et de piété ; ils relatent la même histoire de la vie d’un homme, celle de Myriam Makdissi, et celle de son peuple.

Gordana Nestorovska Velkov
Critique d’art basée à Skopje, Macédoine

На 01 јуни, вторник во 18:00 ч. во просториите на Американското катче (American corner) кое е сместено во Библиотеката Браќа Миладиновци, професорот Rolf Achilles од Art Institute of Chicago, ќе одржи предавање на тема:

If you have ever been to, or wanted to go to Chicago, than the American Corner Skopje is the place to be on Tuesday, June 1st at 18:00!

Rolf Achilles, an architecture professor from Chicago, returns this year as well, with the presentation “Chicago, Preserving Parks and Architecture, an ongoing discussion” .

Architecture students and architecture buffs are also welcome to join!

Или осврт кон книгата ‘Силувајте го Скопје‘

Ако тргнеме од предпоставката дека професор од Државен универзитет во името на својата наука и на својот предмет од академиска уметничка теорија и критика , земе за право како етичка и морална академска должност кон општеството да критикува одреден уметнички стил во кој Владата на Државата инвестира, и во критиката да излезе од рамките на академската теорија и критиката на уметноста, и премине во општествено политички и социјални анализи. Дали? Тој “Професор” останува само во рамките на академската етика или попат се сеткнува и со други позiции надвор од академскиот простор?

Во секоја наредна секвенца се отвара прашањето на поставената претпоставка за која за жал во Република Македонија, дури и после нејзината независност и општествена трансформација, не може да се даде ниту еден академски одговор без да се се избегнат улиците, поточно без да се покаже на општествената и пред се политичката криза во Државата.

Оваа форма на израз на академска критика, етичка должност, граѓански став самиот по себе е израз на класични хумаистички академски принципи,форми или пристап (со мали организациски отстапувања) врз кои се поставува високото образование како дел од Државно Универзитетско образование поготово на општествените науки во сите држави во светот од антиката до денес. Но, “професор” со неоригинален авто ангажман со реди мејд предмет во корист на целта за израз на незадоволството, глупоста на државните одлуки за избор на уметнички стилови, претставува незадоволство и од својaта институција поточно од својот Државен универзитет. Ова ситуација како израз е карактеристичен и можен само во Држави каде што недостасува етаблинарана унитарна државничка општествено -политичка клима. Трагичното е тоа што поради немање желба да се етаблира една унитарна државна политичка клима, се жртвуваат не само уметничките стилови , правци .. туку и академските државни професори и тоа под изговор и во името на младите?

Да биде уште потрагично на добар дел од” младите”целосно им се блокира можноста за еднаквоста на студентите на Државните Универзитети, прифаѓање на општествен -политички унитаризам или државни вредности, општествено класна поделба и политичка манипулација? Последната последователна претпоставка е најстрашната која ги носи младите во демократска заблуда и тоа директтно од академските протагонисти. Кои под закрила на акдемизам, имиџ или теории на постмодернизми и ретро аванградни финти си ги чуват своите позиции за каде и за кого ако не за Државните унитарни општествено политички вредности?

Можеби се приближуваме до некои посреќни одговори на овие претпоставки во Државно Универзитетската етичност и морал?

Еден “професор “теретичар, критичар на уметност поучен од светските теории на историја на уметностаи и општествените науки на Државен Универзитет сосема е во ред да подржи група на студенти кои не се задоволни од државните вредности кои не се спроведуваат на факултетот а, се присутни во општеството, но мислам ако еден “професор” континуирано подружува група на незадоволни “млади” кои тенденциозно , и со умисла од причина на “наследени привилегии од страна на системот кој се трансформира”мислат дека одлучуваат во име на Државните вредности на Република Македонија, при тоа има можност да ја установи својата мисла и критика во И-книга со девијантен наслов ” Силувајте го Скопје”можам да му препорачам дека подобро би било да направi театарска претстава по сценарио на книгата па можеби повеќе би имале сите опоненти можност да ја убедат публиката во своите барања а, и да научат повеќе работи во културниот менаџмент соглaсно на воспоставената практика во западните демократии.

Со сета почит во допринесот на современите светски теории и размисли во современaта уметност кој најповеќе го даде токму “Професорот”, би сакала да останете доследни на вашиот ангажман како во развојот на ликовната и уметничката критика , Вашата академска позиција на еден Државен Универзитет, така и на можноста на национални вредности на Република Македонија.

Се разбира дека секој Професор од Државен Универзитет има право да го изрази своето незадоволство на Државни и Владини одлуки соодветствено на својата дејност, но се надевам дека тоа треба да го правите во рамките на институциите, и на ниво на кое му доликува на Професор , на академската етика и морал?

Впрочем вашиот став конкрертно во овој случај наликува на несреќен римејк од 60-те, но за среќа на околностите и латентниот субверзивитет во вашиот теоретски континуитет тешко дека ќе добиете некоја посериозна критика сем оваа.

На Вас сигурну Ви е јасно дека на територијатa на денешна Република Македонија имало разни уметнички изрази со содржини и техники кои денес и те како е потребно да се устоличат во нејзината независност како Државна унитарна вредност . Вас Ви е јасно дека Република Македонија на е реди мејд , проекција или ангажиран објект на еден познат уметник кој се занимава со правење перформаси и политички инсталации. Впрочем Вие добро го познавате и активизмот на граѓанскиот сектор и се повлековте за да останете доследни на Државните институции и вредности. Претпоставувам дека тогаш се одлучивте за нивно устоличивање преку највисоките државни кадровско едукативни системи бидејќи увидовде дека Вие ги имате директните инструменти со кои можете да работите директно во тој едукативен процес.. Значи ли вашиот граѓански активизам денес дека не сте задоволни од Вашите академски вредности кои ги спроведувате на Државниот универзитет? Вашата академска ретроактивност се должи на општествените политички случување и нестабилност во Македонија кои ги допринесе проектот Скопје 2014?

Навистина би била среќна кога би покажале професионализам и професорска доблест во корист на критика на академската мисла, оригинален уметнички чин без чепкања во политиката и репертоари на некои си фондации на чии програми Република Македонија фигурира како екс ЈУ –носталгичен концепт и балканистички арт приказни за културолошки теории на фолклорни амбиенти каде, кој што сака може во јавноста да се претсtавува како што ќе посака , без какава и да е општествена критика и осуда., поточно како на уметнички перформанс со плитка политичка содржина на која публиката е само дел од едно партиско членство или партиски симпатизери.

Почитуван проф. Вилиќ ако застанувате од страната на граѓанскиот активизам и преку него се обидувате да допринесете со вашето професионално искуство во градењето и етаблирањето на културните и уметнички нацинални вредности во Република Македонија не заборавајте дека има повеќе вредности за кои сметаме дека недостасуваат во Владините одлуки не само за Скопје 2014, кои за жал не се на списокот на ПАБ и на Плоштад слобода… а кои и те како се знчајни , па може да се каже и пзначајни во одредени моменти и од вашите постмодерни концепти.

Заштитата, конзервацијата, реставрацијата, реконструкцијта, ревитализацијата се термини кои теоретски,практично и културолошки недостасуваат во излагањата на еуфоричните група на граѓани така наречените  Прва Архи Бригада!!!

Ови термини не се паушални теории и нацрти за да помине предавањето или теренските вежби! Ова е една цела наука што се вика Заштита на културното наследство!  Научна Кадедра за пост дипломски студии од траење 2 година,по завршени 5 години Архитектонски факултет, некаде дури и е во склоп на ,,Скул оф дизајн,,!!! Баухаустичкиот применет принцип денес во современото решавање на овие проблеми не е концепт кој ги руши и негира постоечките стилови туку е максимално интегриран.

На други места, Заштитата на културното наследство е катедра за пос дипломски студии на Архитектонските факултети? Каде што акцентот е технички на архитектоскиот стил и интегративно работаат со градежните инжинјери и со посдипломскиот кадар од ликовните академии за убави уметности и вајарство и историја на уметност.

Има исклучоци кога катедрата за Заштита на културното наследство е на фалутетите за историја на уметност , тука е акцентот на  валоризациата, менаџментот, едукацијата, презентацијата …..

Каде и дали ќе има Катедра за Заштита на културното наследство која ќе биде кадрвски стожер на решавањето на овие комплексни пред се културолошки објекти кое се наследство на нацијата е одлука на државната културна политика! ,се разбира во една современа дражава.Но во секој случај на е предмет и проблем кој се решава на улица со сдуденти од Државен архитектонски факултет!!! Ова може да биде пандорина кутија за еден високо образовен процес, несериозност и незрелост пред Странските универзитети и катедри кои Заштитата на културно наследство ја имаат јасно канализирано  кадровски, практчно применето и предадено на националните институции во корист на културните консументи и на гордоста на народот во државата.

Прочитај те го ,,Манифестот на Баухаус,, 1919 година од Валтер Гропиус издаден од Универзитетот Св. Кирил и Методиј, Архитектонски факултет, Скопје, 1992 година но, прво замислетеги ,,ин ситу,, објектите со сите салонски уметности во Скопје (замислете се како  големи архитекти и градители како  вашите колеги и инвеститори  од тоа време кои имале големи планови и смлост во најголемата европска криза да му дадат на Скопје лик на европска метропола) потоа пробајте да размислувате од денешните аспекти на 21 –от век преку практичниот технички методолошки пристап на Баухаус школата; учете на часовите, таму бидете креативни и револуционерни и бригадирци .

Самото име Прва Архи Бригада асоцира на, општествена субверзија како во времето на Октомвриската револуција или на “Црвените бригади”, кој се запишани со крвави букви во историјата како симбол за терор на екстремната левица! Толку за ова име ,со кое се нарекуваат група на граЃани кои го Штитат лицето и урбанистичкиот план на Скопје во 21 век, во време на постмодернистички климакс со концептуалистички и трендовски деконструктивности како реанимација на модерната, и покрај тоаШто “модерната” која ја имаме во Скопје сеуште не може да се смета за културно наследство?

Елементарното незнаење и неразликување на уметничките стилови , правци, тенденции и трендови во сите “убави уметности “ а во случајов во архитектурата, кај ова група на граЃани кои генерално се именуваат и се адресираат како студенти од Државниот архитектонски факултет покажуваат на недостатокот на изучување на Историја на уметноста како многу важен предмет во создавањето на идејниот проект на архитектоснкиот објект. , Не посветуваат сериозно внимание на предметот или од било која причина, материјата Историја на уметноста ја запоставуват .

Кој кого мами?

Студентите- бригадирците, бригадирците –студентите, менторите –студентите, групата граѓани – останатите интелектуалци, можби критичарите на уметност, уметниците или политичарите. Или си играат со ниски ударци со социјалните слоеви и луЃето на кој им треба здравствена, или социјална помош ? Првите , другите,, третите ,,,,кој сте вие ? Социјални работници ? Филозофи или издавачи ? пријатели од другите интердисциплинарни катедри ? подржувачи во сенка ? фантомски урбанисти ? или сте навистина група студенти од Државниот архитектонскиот факултет при Универзитетот св. Кирил и Методиј на Република Македонија во Скопје?

Во слчај да сте последнава опција, најдобронамерно би му поарачала на деканатот на Државниот Архитектонски фалкултет јавно да се огради од оваа иницијатива, да се држи до академската етика и да не го потценува народот на чиј грб живее.

Недостатокот на универзитетска и академска етика на универзитетите е сериозен проблем со негативни последици во образованието, науката, воспитувањето кои директно се аплицира на општествените потреби и ги детсабилизираат културните постулати.

Стиловите,правците, тенденциите, трендовите во уметноста на архитектурата се користат не како ‘’ла арт пур ла арт’’, туку нивната примена со себе носи и културолошки придобивки
,,Архитектурата како највозвишена уметност,,од една страна и како урбанистички интериер и екстериер од друга страна треба да говори за унитарноста на: нацијата, државата, регионот на градот и, интегративните стремежи кон установените општества, асоцијации, организации и …………………

Нео класичниот стил , нео барокниот, … ное готика, нео романика и др.нео стилови…., заштитарските интервенции , модернистичките решениа во метрополите кои се урбанистички интериериери и екстериери како столетни живеалишта на народи и натурализирани народи во европските престолнинини се државнички концепти и нивестиции кои го положуваат тестот на времето. Во европските метрополи нео стиловите се на еднакво скалило со модернизмот како архитекстонски и урбанистички решениа, бес преседан во метрополите до периодот на последиците од и повторно до Втората Светска Војна, не се поставуват прашањата: да се возобнови тој стил ? да се реконструира тој објект во тој стил…… туку се поставува прашањето: Да се продолжи континуитетот на содзвањето на лицето на метрополата и со сите дотогашни културолошки, градителски општествени придобивки, како дел од архитектонскиот интериер и екстериер ?